سرعت تبخیر / میزان تبخیر Evaporation Speed / Rate of Evaporation

سرعت تبخیر

(میزان تبخیر)

Evaporation Speed

(Rate of Evaporation)

سرعت / میزان تبخیر به چه چیزهایی بستگی دارد؟

تندی / سرعت تبخیر به عامل هایی بستگی دارد که مهمترین آنها به قرار زیر هستند:

1 – دمای مایع

2 – اندازه ی رویه / سطح مایع

3 – سرعت جا به جایی هوا

4 – نقطه جوش

چگونه دمای مایع در سرعت / میزان تبخیر آن مؤثر است؟

آبگونه ها / مایع ها در دمایی تبخیر می شوند و هرچه گرمای بیشتری بگیرند، سرعت تبخیر

آنها بیشتر می شود و زودتر تبخیر می گردند.

آزمایش و تجربه:

چیزهای مورد نیاز آزمایش:

1 – یک قاشق

2 – دو بشقاب فلزی

3 – مقداری آب داغ

4 – مقداری آب سرد

روش آزمایش:

نخست 4 قاشق از آب داغ را در یکی از بشقاب های فلزی ریخته و در جای بسیار گرمی قرار

داده شود.

سپس همین اندازه از آب سرد را در بشقاب دیگر ریخته و در جای خنکی گذاشته شود.

اگر پس از مدتی اندازه ی آب دو بشقاب با هم مقایسه شوند، مشاهده می شود که آب داغ

بیشتر بخار شده و اندازه ی آن کمتر است، زیرا: هرچه مایع گرم تر شود، تبخیر آن نیز تندتر

می گردد و هرچه مایع سردتر شود، تبخیر آن نیز کندتر می گردد.

چگونه اندازه ی رویه / سطح مایع در سرعت / میزان تبخیر آن مؤثر

است؟

آبگونه ها / مایع ها در هر ظرف یا جایی باشند، تبخیر می شوند و هرچه سطح ظرف یا جایی

که قرار دارند، بیشتر باشد، سرعت تبخیر آنها بیشتر می شود و زودتر تبخیر می گردند.

آزمایش و تجربه:

چیزهای مورد نیاز آزمایش:

1 – یک لیوان

2 – یک کاسه

3 – مقداری آب

روش آزمایش:

مقداری از آب را در لیوان و همان مقدار هم در کاسه ریخته شود.

اگر پس از دو روز مقدار آب آن دو مقایسه شود، مشاهده می گردد آب کاسه بیشتر بخار شده

و اندازه ی آن کمتر است. زیرا:هرچه سطح مایع بیشتر شود، تبخیر آن نیز تندتر می گردد و

هرچه سطح مایع کمتر شود، تبخیر آن نیز کندتر می گردد.

چگونه سرعت جا به جایی هوا در سرعت / میزان تبخیر مایع مؤثر

است؟

آبگونه ها / مایع ها با جا به جایی هوا، تبخیر می شوند و هرچه سرعت جا به جای هوا، بیشتر

باشد، سرعت تبخیر آنها بیشتر می شود و زودتر تبخیر می گردند.

آزمایش و تجربه:

چیزهای مورد نیاز آزمایش:

1 – یک صفحه مقوایی

2 – یک ابر نمدار

3 – بادبزن برقی / پنکه

روش آزمایش:

نخست دو شکل با مساحت های مساوی در دو انتهای صفحه ی مقوایی رسم شود.

با ابر نمدار روی هر دو شکل بطور کامل نمدار و تر گردد.

سپس یکی از دو شکل را با بادبزن برقی / پنکه باد زده شود. مشاهده می شود که شکلی که

با بادبزن برقی باد زده شده است و جا به جایی هوا تندتر بوده است، آبش تندتر تبخیر می شود

و زودتر خشک می گردد. زیرا: هرچه سرعت جا به جایی هوا بیشتر شود، تبخیر مایع نیز تندتر

می گردد و هرچه سرعت جا به جایی هوا کمتر شود، تبخیر مایع نیز کندتر می گردد.

چگونه نقطه جوش مایع در سرعت / میزان تبخیر آن مؤثر است؟

سرعت تبخیر آبگونه ها / مایع ها یکسان نیست. مانند اینکه:

آبگونه ها / مایع هایی مانند بنزین، الکل، اتر و تترا کلرید کربن خیلی تندتر از آب تبخیر

می گردند. آبگونه ها / مایع هایی مانند نفت، جیوه و دیگر مایع های سنگین و غلیظ خیلی کند

تبخیر می گردند.

بعضی از آبگونه ها / مایع ها آنقدر کند تبخیر می شوند که تبخیر شدن آنها اصلاً به دید نمی آید،

اما به تجربه می توان دریافت که مایع ها نیز تبخیر می گردند.

آزمایش و تجربه:

چیزهای مورد نیاز آزمایش:

1 – مقداری معینی از آب، نفت، بنزین، الکل، اتر و تترا کلرید کربن

2 – شش عدد ظرف یکسان

روش آزمایش:

پیش از شروع آزمایش، باید توجه داشت که آزمایشگاه به خوبی تهویه می شود، زیرا بخارهای

به وجود آمده از بنزین، الکل و اتر وقتی با اندازه ای لازم از هوا مخلوط شوند، خطر ترکیب و

ایجاد انفجار می کنند.

مقدار معین آب، نفت، بنزین، الکل، اتر و تترا کلرید کربن در 6 ظرف یکسان ریخته شود و در

جای معینی قرار داده شوند تا در شرایط یکسانی از دما، سطح مایع ها و سرعت جا به جایی

هوا آزمایش انجام شود. مشاهده می شود که بنزین، الکل، اتر و تترا کلرید کربن خیلی تندتر از

آب تبخیر می شوند و نفت حتی خیلی کندتر از آب تبخیر می گردد. زیرا: هرچه دمای تبخیر /

نقطه جوش مایع کمتر باشد، تبخیر مایع نیز تندتر و زودتر انجام می شود و هرچه دمای تبخیر /

نقطه جوش مایع بیشتر باشد، تبخیر مایع نیز کندتر و دیرتر انجام می شود.

برگرفته از:

کتاب: علوم تجربی – اول راهنمایی

نوشته: محمود بهزاد – احمد خواجه نصیر طوسی – هوشنگ شریف زاده

زمینه نوشته پیوسته پیشین:

تبخیر / بخار شدن / گاز شدن مایع ها

درخت دانش...